750 miljard op in rook: effecten van Corona herstelfonds onbekend
9-7-2026 BNR
Onderzoekers van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) hebben onderzocht wat de economische effecten zijn geweest van de investeringen die met het coronaherstelfonds zijn gedaan. Volgens macro-econoom Edin Mujagic is veel van dat geld niet besteed waarvoor het bedoeld was. ‘Daarom moeten we zoiets nooit, maar dan ook nooit meer doen.’Even oprakelen, waarvoor is het coronaherstelfonds opgezet?
Dit fonds is opgezet om de Europese economie toekomstbestendiger te maken. Zo wilde de EU investeringen in het moderniseren van technologie aanjagen en de arbeidsproductiviteit verhogen. Met een hogere productiviteit zou de Europese economie kunnen profiteren van een hoger aanbod in producten en diensten.
Is dat resultaat er gekomen?
Dan moeten we een onderscheid maken tussen de effecten op korte en lange termijn. Op korte termijn was de economische impact enorm omdat er heel veel geld is uitgegeven in korte tijd. Daarnaast is de liquiditeit van de Europese staatsobligatiemarkt erop vooruit gegaan doordat het fonds is gefinancierd met eurobonds. Dat zijn gezamenlijke leningen van de EU. Maar op de lange termijn is er minder economische vooruitgang vastgesteld.
Wat is volgens dit onderzoek het effect van het coronaherstelfonds geweest?
De groei van de Europese economie zou in 2025 0,3 procentpunt extra zijn toegenomen door de investeringen uit dit fonds. 0,3 procent van de Europese economie is ongeveer 50 tot 55 miljard euro. Op een investering van 750 miljard euro vind ik dat een vrij magere opbrengst. De onderzoekers zeggen vervolgens – zoals economen dat zo mooi kunnen brengen – dat veel effecten nog moeten komen in de toekomst. Wat mij betreft hadden de onderzoekers nog een extra A4'tje aan dat onderzoek geplakt.
Wat had er op dat extra A4’tje moeten staan volgens jou?
Daarop hadden ze bijvoorbeeld kunnen schrijven over de economische effecten van het herstelfonds op de Italiaanse economie. Italië heeft ongeveer een kwart van alle investeringen ontvangen, 195 miljard euro. De Italiaanse economie is in 2025 met 0,5 procent gegroeid. Dat lijkt mij niet een heel nuttige besteding van het geld.
Waarom denk je dat de Italiaanse economie er niet door is opgeknapt?
We hebben van tevoren niet duidelijk afgesproken wat de voorwaarden waren voor het ontvangen van geld uit het coronaherstelfonds. Het ging hetzelfde als bij het invoeren van de euro: als je een vage belofte deed dat je je aan de regels zou houden, mocht je al instappen. In Italië is gebruik gemaakt van die vaagheid en is een lappendeken aan projecten gefinancierd. Er zijn in totaal 650.000 Italiaanse projecten gefinancierd en daarvan zegt de Italiaanse overheid van 280.000 projecten, grofweg een derde, te weten waaraan het geld besteed is.
Hoe had de EU dit beter kunnen aanpakken?
Eigenlijk door het gewoon nooit te doen of door strengere regels voor te schrijven. Zo bestond de helft van het fonds uit leningen en de andere helft uit subsidies. Italië heeft daarop gezegd: 'geef ons die subsidies maar, die leningen hoeven we niet'. Voor mij blijkt daaruit dat er nooit de intentie is geweest om dat geld in te zetten waarvoor het bedoeld was.
Een Europees fonds op deze manier opzetten moeten we nooit, maar dan ook nooit meer op deze manier doen. Dat is niet omdat ik tegen Europese samenwerking ben. Maar als het geld niet wordt gebruikt waarvoor het bedoeld is, noem ik het geen samenwerking. En ik begrijp ook dat Europese burgers heel kritisch zijn over deze Europese uitgaven.
Deel dit bericht
pageviews: 3
tinyurl:
link
