Waarom kapitalisme ons niet kan redden | Jason Hickel over klimaat, AI en macht (Better Future 003)
11-1-2026
Hier is de samenvatting van de video zonder de tijdsvermeldingen:
Ze bespreken waarom het huidige kapitalistische systeem de klimaatcrisis niet kan oplossen en hoe een "post-kapitalistische democratische economie" eruit zou kunnen zien.
Waarom kapitalisme de klimaatcrisis niet oplost
-
Winst boven noodzaak: Hickel legt uit dat het kapitalisme alleen investeert in wat de meeste winst oplevert voor de rijkste 1%. Hoewel hernieuwbare energie goedkoper is, zijn fossiele brandstoffen vaak nog winstgevender, waardoor de transitie te traag gaat.
-
Irrationaliteit: Het systeem wordt vaak als "efficiënt" gepresenteerd, maar Hickel vindt het irrationeel dat er een overvloed is aan luxe (zoals privéjets) terwijl er tekorten zijn aan essentiële zaken zoals betaalbare huisvesting en schone energie.
Het concept van Economische Democratie
Hickel stelt dat we momenteel geen democratische inspraak hebben over wat er geproduceerd wordt. Hij stelt drie pijlers voor voor een betere toekomst:
-
Sociale basis: Universele toegang tot zorg, onderwijs, huisvesting en energie moet gegarandeerd zijn, los van de markt.
-
Publieke financiering: De overheid moet direct investeren in democratisch gekozen doelen (zoals klimaatactie) in plaats van te wachten tot private investeerders het winstgevend genoeg vinden.
-
Democratie op de werkvloer: Werknemers zouden zelf moeten beslissen wat ze produceren en hoe de winst wordt verdeeld.
De Publieke Baangarantie
Hickel pleit voor een systeem waarbij iedereen die wil, kan werken aan maatschappelijk relevante projecten (zoals het herstellen van ecosystemen of isoleren van huizen) tegen een leefbaar loon. Dit neemt economische angst weg en geeft werknemers meer macht tegenover uitbuitende werkgevers.
Technologie en AI
Volgens Hickel is AI niet inherent slecht, maar het wordt nu vooral gebruikt voor winstmaximalisatie. In een andere economie zou AI juist kunnen helpen om de totale energie- en materiaalbehoefte te verlagen en de werkweek te verkorten.
Imperialisme en het Mondiale Zuiden
Hickel betoogt dat het rijke Noorden afhankelijk is van goedkope grondstoffen en arbeid uit het Mondiale Zuiden. Hij stelt dat westerse machthebbers vaak soevereine ontwikkeling in die landen tegenhouden om de eigen winstmarges te beschermen.
Politieke Strategie
De kernboodschap is dat alleen protesteren niet genoeg is. Er moet een sterke politieke beweging worden gebouwd, geworteld in de arbeidersklasse, om de macht in de economie daadwerkelijk te democratiseren.
Deel dit bericht
pageviews: 14
